Eind oktober 2009 stopt na vier jaar een ‘burgerjournalistiek’ uitgeefproduct van krantenbedrijf Wegener: Dorpspleinen.nl. Ik maakte als projectleider/uitgever het eerste anderhalf jaar mee. Een terugblik.
In januari 2006 introduceerde Wegener ‘Dorpspleinen’ bij een van haar regionale titels, De Twentsche Courant Tubantia (infofilmpje). Uitgesmeerd over een jaar werden vijftien blogs uit de grond gestampt waarop inwoners van de (15) dorpen en steden teksten, foto’s en filmpjes konden plaatsen. Het ging om informatie die zij belangrijk vonden. De dagbladredactie selecteerde niet. Ze leverde enkele moderators die weliswaar de contentboel een beetje in de gaten hielden, maar vooral bezig waren telkens opnieuw de gemeenschap te enthousiasmeren om een grote diversiteit aan content te plaatsen.
De burgemeester van Hengelo bekijkt zijn eerste 'blogpost' op groot scherm.
Verder werd zo’n beetje iedereen die er toe deed in de lokale gemeenschap persoonlijk benaderd. Of het niet leuk zou zijn om ook te gaan bloggen. In sommige gemeenten ging dat overigens beter dan in anderen. Het blog in Haaksbergen leverde zo’n beetje alles inclusief een schrijvende wijkagent, maar Dinkelland, een gigantisch gebied met veel kleine gemeenten, bleek geen enkele samenhang te vertonen en dat was terug te zien in aantallen bezoekers en contentbijdragen.
Interessant was ook dat de content soms geschikt bleek voor andere media. Diverse foto’s werden één op één doorgeplaatst in krant, concurrerende krant en zelfs op een landelijk tv station kwam de foto terug. Ook tranentrekkende verhalen over herenigde neven, het asieldier van de week en een meisje uit Oceanië op bezoek in Twente kwamen -bewerkt door een journalist- in de krant terecht. Zonder het gebruikersplatform Dorpspleinen was de informatie uiteindelijk nooit bij zoveel Twentse huishoudens terecht gekomen.
In het vroege voorjaar 2007 keek moederbedrijf en financier Wegener terug op een ‘deels geslaagd’ experiment. Deels wel, omdat er met een nieuw product nieuwe mensen werden bereikt en nieuwe contactmomenten werden gecreëerd. Deels niet, omdat dit nieuwe exotische uitgeefproduct er nog niet in geslaagd was noemenswaardige bronnen van inkomsten aan te boren die op z’n minst de hoge kosten van de betrokken moderatoren en accountmanager zouden dekken. Ja, het had veel goodwill gekweekt in de regio, en ja het had nieuwe uitgeefinzichten gebracht, maar… wat nu? Uitrollen over de rest van Nederland? Afknallen?
Om de zware kostenposten te elimineren werd door het projectteam voorgesteld de activiteiten die ervoor nodig waren de Dorpspleinen dagelijks te runnen, zoveel mogelijk onder te brengen in de grote organisatie van de uitgeverij. Dus: portfolioverkoop door accountmanagers die toch al op de weg zaten, uiteraard met keiharde, aparte targets voor dit online product. En verder de modererende, enthousiasmerende rol toedichten aan regiojournalisten die toch al elke dag in het haarvat van de regio te treffen waren.
Dat advies werd niet opgevolgd, vooral vanwege interne weerstand op dit punt. Onbekend maakt onbemind en ik denk nog altijd dat de uitgeeforganisatie het vermogen om te abstraheren en vervolgens te concretiseren ontbeerden.
Wat kun je als uitgever allemaal met honderden location based berichten en foto’s per dag, talloze rss feeds, tienduizenden betrokken burgers, duizenden emailadressen…? om maar een paar dingen te noemen. In plaats van vragen stellen, verzandde de discussie dikwijls in lelijkheid van de vormgeving maar vooral het kannibaliserende karakter dat deze blogs mogelijk hadden op De Krant van papier (inderdaad, met hoofdletter D en hoofdletter K).
Uiteindelijk, na veel vergader en een doorlooptijd van een half jaar, werd door de toenmalige Raad van Bestuur besloten om de blogs in Twente te laten staan en hier en daar wat experimenten van soortgelijke strekking te lanceren in de voor Wegener bekende regio’s. Het aantal moderatoren in Twente werd gefaseerd teruggebracht van vier naar één en een onervaren parttime accountmanager moest de winkelstraten van de gemeenten in om advertentiebuttons te verkopen aan de lokale middenstand.
Het voornemen om andere geïndexeerde Wegenerbronnen in Dorpspleinen te integreren werd niet uitgevoerd. (Denk aan ‘wonen in Haaksbergen’ (Funda), ‘gebruikte auto’s in Hellendoorn’ (AutoTrack) etc.)
Ondertussen volgden een tweede evaluatie, een tussenevaluatie en een finale evaluatie die uiteindelijk toch weer een tussenevaluatie bleek. Op dit moment was ik overigens al geen projectleider meer. De lokale multimediamanager van het bedrijf had het stokje overgenomen, dus enigszins operationeel ingebed was het project wel. Vanaf hier stopt ook mijn gedetailleerde kennis, maar van een afstand zag ik hoe de belangstelling van gebruikers om berichten te plaatsen afnam en hoe steeds meer functionaliteiten van de site werden geëlimineerd. Belangrijkste reden: er werd geen nauwe band met de gebruikers meer onderhouden en dat is in mijn ogen toch wel de kern van dit gebruikerssucces.
Twee jaar later ,,is het burgerjournalistieke platform dorpspleinen.nl opgegaan in de nieuwssite tctubantia.nl van De Twentsche Courant Tubantia”, kunnen we lezen.
‘Opgegaan’ kan hier wel erg letterlijk worden genomen. Gebruikers mogen volgens de uitleg deelnemen aan fotowedstrijden en reageren op artikelen van journalisten zoals al mogelijk was. Het starten van een eigen topic, het plaatsen van informatie die zij in eerste instantie het belangrijkst vinden, kan niet meer en voor zover ik nu kan ontdekken is de user generated informatie van de afgelopen vier jaar niet meer opvraagbaar.
Persoonlijk vind ik het jammer dat hiermee de relatie tussen uitgever en burger weer een beetje terug bij af is. De één is vooral informatiezender, de ander vooral weer informatieontvanger die af en toe, omdat de uitgever het toelaat, mag reageren op een stelling.
Wegeners mission statement begint met de volgende zin:
Wegener levert vanuit een diepe regionale betrokkenheid en kennis betekenisvolle informatie aan consumenten (…).
In het woord ‘levert’ zit op dit punt een kern volgens mij. Leveren impliceert ‘zenden’, een eenzijdige, achterhaalde manier van werken in de informatiesector. Het experiment Dorpspleinen was als product of inkomstenbron geen ultiem ei van Columbus, maar het bewees dat (enthousiasmerend) vragen om lokale informatie en het aggregeren van informatie mogelijk nieuwe producten had kunnen opleveren en bestaande beter kon maken.
{ 11 comments… read them below or add one }
Einde van Wegeners burgerblog; waarom? http://bit.ly/4ts7oS
Inderdaad jammer dat het experiment geen vervolg krijgt en vooral dat er niet is geluisterd naar de adviezen van betrokkenen.
Irritant, bij de 'laatste reacties' zie ik een reactie van Marco Derksen op dit artikel staan, die hier echter niet wordt getoond.
Zijn er WordPress en InstenseDebate kenners die hier een verklaring cq oplossing voor hebben?
Opgelost, d.w.z. comment was niet in de spamfilter van Akismet blijven hangen, maar wel in die van IntenseDebate. Iemand daar een oplossing voor?
In het artikel komt een paar keer de crux naar boven waarom het lijkt alsof er geen bestaansrecht is voor burgerjournalistiek. Het inbedden in de bestaande organisatie is daarbij het grootste probleem: lezersbijdragen in wat voor vorm en hoeveelheid dan ook, worden door de echte journalisten als minderwaardig beschouwd en wanneer de moderatie om de hoek komt kijken, wordt het vooral als een ballast gezien. Een goede aggregatie van content staat denk ik op weinig agenda's, omdat binnen de uitgeverijen ervan uit wordt gegaan dat de centrale rol van informatieleverancier nog steeds min of meer is voorbehouden aan degenen die die rol meerdere decennia hebben vervolgd.
Helemaal mee eens. Niets aan toe te voegen.
vervolgd = vervuld.
Vaak gaat het mis als dit soort projecten worden terug gegeven aan de organisatie. Op dat niveau zit te weinig kennis waarmee dit soort projecten voortgang kan krijgen, dan heb ik het nog niet over de RVB. Ik ben benieuwd hoe het met de andere dorpspleinen en nieuwbouw portals gaan van Wegener zoals als bij de Stentor die op dit moment een sponsor hebben als de locale Rabobank.
Inderdaad, ook kennis ontbreekt en het inzien van de noodzaak om te veranderen is er dikwijls niet of komt te laat, is mijn ervaring. Maar waarschijnlijk is het 1 gevolg van het ander. Als je voor nieuw bestaansrecht wilt vechten, is nieuwsgierigheid je deel.
Heldere analyse ludo, goed dat je dit doet!
Heb nog een vraag. Bij een aantal dorpen was er veel betrokkenheid en daarmee lijkt het dat men het positief vond. Is daar ooit onderzoek naar gedaan? Hoe spraken de bewoners/bezoekers over de dorpspleinen, was het positief, ervaarden ze het als waardevol of juist niet?
Wegener zit net als de hele sector in een neerwaartse spiraal qua inkomsten en de meest logische reactie is efficiënter produceren van nieuws. Om te begrijpen wat anders kan en moet een prachtig artikel uit de guardian: http://ow.ly/yOtO The new rules of news. Deze 22 regels zijn erg confronterend voor journalisten.
Ik vraag me af wat Wegener er nu echt van geleerd heeft en of ze voldoende zelfkritisch is om deze vraag oprecht te beantwoorden en de problemen die er zijn op te lossen.
Dank je Kees, leuk om te lezen dat je het kan waarderen.
In antwoord op je vraag: ja, er is onderzoek gedaan. Ik heb alle details niet paraat, maar globaal kwam het op het volgende neer: kwalitatief kreeg de site een broodmagere voldoende. Zowel inhoud en vormgeving werden matig tot redelijk beoordeeld, wat bezoekers er dus kennelijk niet van weerhield de site regelmatig te bezoeken en er berichten op te plaatsen (circa 10% van het bezoek deed datheel af en toe tot zeer vaak). Ik moet erbij zeggen dat in het onderzoek nadrukkelijk door ons de vergelijking werd gezocht met tctubantia.nl, de site van het dagblad.
Tegen deze uitgave afgezet vonden bezoekers Dorpspleinen duidelijk 'minder betrouwbaar'. Positief gesteld kun je er uit opmaken dat er a) behoeften is aan een platform van iedereen voor iedereen en b) behoefte was aan informatieduiding door een betrouwbare bron. Complementaire services dus. Maargoed, zoals gezegd, dit vraagt om een positieve kijk op het uitgeefleven.