Redactie? Outsourcen die hap

Journalisten zijn een lastig en duur volk. Als uitgever of hoofredacteur schijn je ze nodig te hebben, maar om het nou leuk te vinden dat zij in loondienst de burelen bevolken? Het spul is behept met een eigen mening, een te grote ego en een vakbond die allemaal salariseisen stelt. Waarom zou je niet – geheel in de tijdsgeest – de hele boel naar lage lonen landen kunnen outsourcen? Scheelt bakken met ergernis en geld.

En ook de taalbarrière is te overbruggen door domweg goed rond te struinen op de lokale universiteiten in India of voor mijn part China en (vooruit) één of meerdere goede Nederlandse eindredacteuren op freelance basis in te huren.

Voordat de journalistieke goegemeente zijn best gaat doen om via Google te achterhalen waar ik woon en vervolgens een paar huurmoordenaars in te schakelen: het is het principe waar een Amerikaanse tijdschriftredactie enige tijd geleden mee heeft gespeeld. Mijn gebrekkige geheugen speelt mij parten, maar ik dacht dat het Business 2.0 (inmiddels ter ziele…) was. Om de gedachte in daden om te zetten, heeft de redactie vervolgens een editie geheel in India laten produceren door lokale journalisten, fotografen en vormgevers.

Het resultaat was meer dan lezenswaardig. De artikelen waren prima (zowel wat onderwerpen betreft als taalkundig), de opmaak zag er als vanouds goed uit en ook de adverteerders waren niet massaal weggelopen bij het nieuws dat het blad in een lage lonenland zou worden vervaardigd. Overigens waren zowel de hoofdredactie als de uitgever nog steeds in de vertrouwde Verenigde Staten te vinden.

Deze ‘outsourcing-actie’ was alleen mogelijk door het feit dat internationale communicatie tegenwoordig voor een habbekrats te voeren is. Er werd driftig gebruik gemaakt van breedband internet (ftp, e-mail, chatten, voice over ip, online software), waardoor de communicatiekosten te verwaarlozen waren. Iedereen blij: lezers, adverteerders en uitgever. Behalve de Amerikaanse redactie. Die vreesde dat het experiment wellicht zo succesvol zou blijken dat het een collectief ontslag rechtvaardigde. Dat was echter pas later aan de orde, toen de uitgever besloot de titel in zijn geheel op te heffen.

Wat kunnen uitgevers in Nederland en omstreken hieruit leren? In ieder geval dat het geen kwaad kan om eens te experimenteren. Al was het alleen omdat het aardig leesvoer oplevert en (in het geval van de Amerikaanse uitgave in kwestie) een tijdelijke opleving van de losse verkoop kan geven. Belangrijker – naar mijn mening in ieder geval – is dat je als uitgever zou kunnen afvragen of het geen goed idee is om de manier van werken op redacties eens goed tegen het licht te houden.

In het verleden heb ik vaak gebruik gemaakt van een kleine vaste redactie. Feitelijk alleen een hoofd- en een eindredacteur of een combinatie daarvan. Soms ook niet eens in vaste dienst. De overige redacteuren waren verspreid over de aardkloot. En als freelance medewerker verbonden aan de titel. Met behulp van de bekende communicatiemiddelen was het contact en het overleg zonder torenhoge kosten te voeren. En tot tevredenheid.

Het scheelde een fiks bedrag in overheadkosten (ook wat huisvesting betreft), waardoor de merken niet direct op werden gezadeld met een financiële ‘erfzonde’. Daarbij kwam nog dat wij de lezers actief betrokken bij de invulling van de redactionele informatie. Nuttig (een oud uitgeefprincipe: ‘show off your reader’) en bovendien kostendrukkend.

Het aardige was dat het allemaal prima werkte. De redactionele informatie was goed, de titels (off- en online) waren op tijd gevuld en gepubliceerd en zowel de lezers als adverteerders (of opdrachtgevers in het geval van relatiemedia) waren blij.

Is het wat jullie betreft ‘the way to go’ in de toekomst of zijn er haken en ogen waar ik tot dusver in de praktijk niet op ben gestuit? Gaan wij in uitgeefland naar dergelijke mean & lean-modellen toe?

Tagged as: journalisten, outsourcen, redactie