Indrukwekkend was de korte presentatie van startup Mendeley vorige week tijdens The Next Web Conference. Niet omdat het idee voor een sociaal netwerk voor wetenschappers an sich zo vernieuwend is, wel omdat het de marktpositie van ‘duopolisten’ Elsevier Science en Springer Science behoorlijk zou kunnen gaan verstoren.
Mendeley is een online netwerk gekoppeld aan een desktop applicatie die het beheren en delen van onderzoeksartikelen makkelijker moet maken. De makers zelf noemden Mendeley tijdens de presentatie “een Last.fm voor wetenschappers”. Dat is geen onbescheidenheid, de tool en de site werken volgens hetzelfde principe. Bij wetenschappers of studenten die Mendeley Desktop hebben gedownload, wordt bijgehouden welke artikelen ze hebben gelezen. De applicatie genereert automatisch metadata zoals tags en de in de wetenschap zo belangrijk geachte referenties naar andere artikelen.
De resultaten hiervan zijn terug te vinden op Mendeley Web. Daar kunnen gebruikers documenten delen met anderen en bijhouden wat ‘vrienden’ of gelijkgestemden hebben gelezen. Waarmee onderzoekstrends kunnen worden gesignaleerd.
Dat Mendeley overigens lijkt op Last.fm is niet geheel toevallig. De topman van Mendeley – tevens investeerder – is Stefan Glänzer, voormalig topman van Last.fm. Combineer zijn kennis met die van de overige investeerders (de mannen achter Skype en wetenschappers van Cambridge en Johns Hopkins) en je hebt een krachtige combinatie.
Bedreiging voor Elsevier en Springer
Het meest vernieuwende aspect van Mendeley zit ‘m volgens de makers in het opengooien van het referentiesysteem. Sinds jaar en dag bepaalde het aantal referenties naar een onderzoeksartikel de mate van invloedrijkheid van dat artikel. Door het fenomeen van ‘peer reviews’ gebeurde het vaststellen daarvan ook nog ‘ns met een vertraging van gemiddeld 2 jaar. Mendeley kan die invloedrijkheid nu vrijwel ‘real time’ vaststellen.
Dat maakt Mendeley een potentiële grote concurrent voor Elsevier Science en Springer Science. Wat Google heeft gedaan met nieuws, het openbreken van het monopolie op de distributie ervan, zou Mendeley kunnen doen voor wetenschappelijk onderzoek. Waarom zou je op je knieën moeten om je artikel in The Lancet te krijgen, als je het kunt verspreiden via Mendeley (inmiddels ruim 935.000 artikelen in database, waarvan 6.500 gratis te downloaden) en tegelijkertijd kunt meten hoe vaak je stuk is gelezen of is aangehaald door derden?
Fossiele redacteuren
De rechtgeaarde Elsevier-uitgever zal antwoorden: “Omdat The Lancet een keurmerk is en wetenschappers willen dat er een wachter aan de poort staat”. Ik weet het niet. Ja, The Lancet is een keurmerk en ja, wetenschappers willen geen shit te lezen krijgen. Maar wetenschappers willen niet op hun knieën moeten voor een stel fossiele redacteuren en al helemaal geen vermogen betalen om hun eigen content te mogen distribueren, laat staan te mogen lezen. Ongenuanceerd inderdaad, maar de gevoelens ten opzichte van monopolisten zijn nu eenmaal vaak niet warm.
Reed Elsevier en Springer zouden er goed aan doen een aandeel in Mendeley te nemen. Voordat Google dat doet.
{ 2 comments… read them below or add one }
Last.fm voor wetenschappelijke artikelen http://tinyurl.com/d3n9jw
Interessant. Ik heb je post bij een aantal collega's van me bij Reed Business onder de aandacht gebracht.