Onlangs riepen we jullie op om mee te schrijven aan een brief die gericht is aan minister Plasterk, de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De onderstaande brief is inmiddels naar de minister gestuurd.
Geachte minister,
Met interesse hebben wij kennis genomen van uw brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer met als onderwerp ‘Innovatie en de pers’. In deze brief schetst u de situatie in de dagbladensector als benard. Verder spreekt u over ‘toenemende druk’, ‘teruglopende oplagen’, ‘dalende inkomsten’, ‘problemen met het beschermen van content’ en ‘het uitblijven van een businessmodel’. Wij vinden het jammer en onvolledig dat de sector waarin wij werkzaam zijn op deze manier wordt beschreven.
Problemen in ons vakgebied stammen van langer terug en waren al aan de orde toen dalende inkomsten en teruglopende oplagen nog niet zozeer speelden als nu. Geld was op dat moment nog niet het probleem en toch bleken de media in het algemeen en printmedia in het bijzonder niet in staat om te veranderen, te groeien en hun titels uit te bouwen. Het ontbrak op hoog niveau aan inzicht en visie.
Dit gebrek aan visie is, ons inziens, het onderliggende probleem waar alle hierboven staande problemen op kunnen worden teruggevoerd. Nederlanders zijn immers nieuwsgieriger dan ooit en de vraag om onafhankelijke en betrouwbare informatie is groot. Het medialandschap is onherkenbaar veranderd. Kranten hebben hier onvoldoende op ingespeeld, zich afwezig gehouden en zelfs innovatie de kop ingedrukt. Voor deze houding krijgen ze nu de rekening gepresenteerd.
Dit is noch zielig, noch onterecht.
Wij vinden dat het tijd wordt om te kijken naar de kansen en de mogelijkheden. Deze zijn er namelijk legio. Uit recent onderzoek (1) blijkt dat de behoefte aan het vergaren van informatie alleen maar is toegenomen. Dat geldt voor informatie via het geschreven woord, via geluid en via stilstaand en bewegend beeld. Nieuwe media en hard- en software stellen mensen tevens in staat vergaarde kennis met elkaar te delen en verder te duiden. En dat doen ze massaal, zowel zakelijk als privé. Dit resulteert nu al in nieuwe, renderende informatieproducten en een sterker en transparanter kennisnetwerk.
Wij geloven dan ook niet dat de huidige tegenslagen in de pers per se vragen om inmenging van de politiek. Wie zich brandt moet op de blaren zitten en de uitdagingen waarmee de sector zich geconfronteerd ziet, vragen om een verandering van binnenuit, van onderaf zo u wilt. Het vraagt om een nieuwe generatie journalisten en uitgevers. Mensen die zich bewust zijn van alle kansen die nieuwe technieken en platformen bieden. Mensen die de weg naar de lezer en zijn wereld terug kunnen vinden. Mensen die vanuit oprecht engagement ervoor willen zorgen dat de afnemer goede, betrouwbare en onafhankelijke informatie ter beschikking heeft. In welke vorm dan ook. Deze mensen verdienen beleidsmakers in de sector die hen hierin steunen en die de weg hiervoor vrij maken.
Het online netwerk Dutch Media Professionals, waarvan wij de initiatoren vormen, heeft meer dan 4,200 van deze vakprofessionals in zijn ledenbestand. Deze vormen een groep van mensen die werkzaam zijn in de media. Zij willen de sector vooruit helpen. Op onze groepsblog Rethinkingmedia.nl en op bijeenkomsten is door hen de afgelopen maanden veelvuldig gediscussieerd over de toekomst van de Nederlandse mediasector. Dutch Media Professionals wil de discussie stimuleren en de uitkomsten hiervan gebruiken bij het ondersteunen van vernieuwers in de media.
U schrijft in de eerder genoemde brief dat u van plan bent een Tijdelijke Commissie Innovatie Pers te benoemen. U vraagt deze commissie om binnen enkele maanden met een concreet advies te komen over innovatie in de pers en de wijze waarop deze het beste gestimuleerd kan worden.
Alhoewel wij niet geloven dat de broodnodige veranderingen vanuit de politiek kunnen worden opgelegd en wij zeker niet van mening zijn dat onze sector financieel ondersteund zou moeten worden met publieke middelen willen wij uiteraard wel dat de commissie straks over een volledig en uitgebalanceerd beeld beschikt over ‘innovatie en de pers’.
Het netwerk Dutch Media Professionals wil u en de nog op te richten commissie daarom bijpraten en inspireren met een bustocht langs Nederlands mediatalent. U bezoekt journalistieke pioniers en visionaire uitgevers op zolderkamers, bij kleine en bij grote mediabedrijven. Kortom, uw tocht voert langs de boeiendste Persplekken van Nederland waar talent louter kansen ziet en geen bedreigingen. Uw commissie zal geïnspireerd, volledig geïnformeerd en vol ideeën aan haar opdracht beginnen.
We kijken met veel belangstelling uit naar uw reactie op ons voorstel.
Hoogachtend,
Anton van Elburg, Hella Hueck, Jeroen Jonker Roelants en Ludo de Boo
namens Dutch Media Professionals
(1) Entertainment & Media Outlook towards 2011 www.pricewaterhousecoopers.nl
Mooie brief, al vind ik de stelligheid waarmee wordt gezegd dat alle uitgevers de voorgang van dagbladen belemmerd hebben (uiteraard) niet terecht.
Maar zou het niet mooi zijn de bustocht vast virtueel vorm te geven: een online staalkaart van journalistiek en media vernuft?
Goede brief. Ben, net als Gerard Driehuis, ook benieuwd waar de bus langs zal gaan.
Hulde! Goed initiatief en mooi verwoord.
Terechte complimenten voor hetgeen verwoord in de open brief aan Plasterk.
Sterk om de hand in eigen boezem te steken. Het grote probleem ligt inderdaad veelal bij de beleidsmakers. Daar moeten de veranderingen vandaan komen. Het ontbreekt op hoog niveau aan kennis van de veranderende markt, de daarmee gepaard andere mediaconsumptie en het talent en de visie om op een creatieve manier met techniek en inhoud om te gaan en daarmee vervolgens een antwoord te formuleren. Dan helpt overheidsinmenging ook niet.
Goed verhaal. De TCIP (i.o.) zou gek zijn om zo’n aanbod te laten liggen.
Sterker nog, ik kan me voorstellen dat zulke ‘bustochten’ ook voor veel leden van DMP zélf best interessant zouden kunnen zijn: DMP on Tour!
Goede actie,
Zelf heb ik vooral moeite met het idee van gesubsidieerde concurrentie door de “oude” media. Dat lijkt me geen middel om problemen te voorkomen.
Van dit kabinet is niets te verwachten, zij beschermen slechts de gevestigde media, of het nu de publieke omroep is of de post moderne NRC (niet meer liberaal) dan wel De Volkskrant (niet meer katholiek). Met een bus langs ondernemers rijden is als apen bekijken in de dierentuin, steun onze sociaal-liberale internetkrant rostpluspost die per i februari verschijnt. Wij zullen polderend Den Haag hard bestrijden, zie http://www.rostco.com
Printmedia zijn niet in staat om te veranderen, te groeien en hun titels uit te bouwen. Zelfs innovaties zijn de kop ingedrukt. Kort door de bocht?
De vraag die gesteld moet worden: waarom hebben kranten het zo moeilijk in deze tijd? Dat is enerzijds te wijten aan het traag reageren op innovaties in het veranderende medialandschap. Maar er is meer aan de hand. Kranten zijn bij uitstek podia voor langere stukken en verdieping, internet leent zich voor ‘hapsnap’ –kort in beeld en tekst. Veel (jonge) lezers scannen liever op internet de berichten. Internet en krant hoeven elkaar niet te bijten en kunnen elkaar zelfs aanvullen. Naar mijn mening zijn mediawebsites heel geschikt om mensen te trekken naar het verdiepende toneel van de kranten, maar vormen ze (vooralsnog) geen reden om te stoppen met investeren in het behoud van (de kwaliteit van) kranten.
Terwijl in de brief de ondertekenaars ijverig bezig zijn de vloer aan te vegen met printmedia, wordt vergeten dat de publieke functie van kwaliteitskranten soms nog wel belangrijker is dan alleen de focus op de oplages. In de chaos van internet is het moeilijk kaf van het koren te scheiden; kranten streven er in de regel naar evenwichtige berichtgeving, hoor- en wederhoor. Dat is een essentiële maatschappelijke rol. Het is te gemakkelijk te stellen dat de moeilijkheden van kranten te wijten valt aan een gebrek aan visie. De onderbouwing daarvan mis ik in de brief.
Kranten hebben -hoewel niet erg snel- ingezet op websites, profilering, de titels kozen voor een eigen specifieke aanpak. Nrc. Next is natuurlijk het succesnummer, maar er zijn ook andere initiatieven, bijvoorbeeld nieuwe gratis kranten en het uitbouwen van eigen specialismen op internet.
Dat wil niet zeggen dat de mogelijkheden van kranten optimaal benut worden. En het is absoluut inspirerend, ook voor de traditionele kranten, om met bevlogen media-professionals te kijken welke uitdagingen aangepakt kunnen worden. En dat hoeft niet op zolderkamertjes te gebeuren. Maar door de printmedia af te schilderen als een oude heer die met geen mogelijkheid in beweging is te krijgen en eigenlijk al stilletjes aan het versterven is, doe je de kranten te kort. Die analyse is namelijk én te voorbarig en onterecht.
@Hester Otter:
“Terwijl in de brief de ondertekenaars ijverig bezig zijn de vloer aan te vegen met printmedia” schrijf je.
Ik kan in de brief geen enkele zin bespeuren, waarin wij de vloer aanvegen met printmedia. Integendeel. Lees de brief nog een keer goed, en vorm dan opnieuw je oordeel.
@Hester Otter
Dank voor je kritische noot. Scherp zijn we zeker, maar “de vloer aanvegen met printmedia”, dat zou te simpel zijn.
Waar wij met deze brief voor willen staan is dat er goed en positief wordt nagedacht hoe de pers (in brede zin) kan innoveren. Dat vergt een totaal andere aanpak dan tot nu toe gevolgd.
Daarom hopen wij van harte dat de Commissie die zich over innovatie moet gaan buigen niet bestaat uit Usual Suspects en op een frisse manier kijkt naar iniatiatieven en ideeën van nieuw talent dat nu binnen grote organisaties nauwelijks wordt gehoord.
Bij de kranten vallen nu de hardste klappen. Je kunt de dalende oplages niet negeren. De HOI cijfers van vandaag zijn weer om te huilen. Er wordt altijd juichend over NRC.Next geschreven – maar ze hebben het afgelopen kwartaal hun oplage met ZES procent zien dalen tov het tweede kwartaal. Zo’n 63.000 abonnees hebben ze nu.
Dat is een forse terugval en een oplage van 63.000 – dat lijkt me lastig om van te bestaan als je het écht zelfstandig zou moeten doen. Trouw, de krant waar je zelf voor schrijft, ook – pats- 2,5 % eraf.
Helaas maken de webedities van de dagbladen de teruglopende oplages bij lange na niet goed. De online editie van De Volkskrant VERLIEST zelfs abonnees op dit moment.
Het is niet alleen maar kommer en kwel. De Telegraaf laat weer een groei zien. De krant profileert zich meer en meer als actiekrant – met bijvoorbeeld campagnes tegen de files. De nieuwe hoofdredacteur Sjuul Paradijs wil nog meer gaan inzetten op campagnes voeren – schrijven over wat de lezer raakt. Is dat ook niet een publieke functie van een krant ? Zonder “publiek” te willen zijn volgt Geenstijl.nl in ieder geval dezelfde succesvolle weg.
Je schrijft dat de publieke functie van de dagbladen niet uit het oog verloren moet worden. Mee eens.
Maar ‘verdieping’ kun je op heel veel meer manieren geven dan in een stuk van 3.000 woorden. En de andere vraag die opdoemt: Kun je nog een publieke functie claimen als je dadelijk nog maar een handvol lezers overhebt ?
Er moet echt wat gebeuren.
Voor wie de cijfers nog eens wil nalezen:
http://media.rtl.nl/web/components/actueel/rtlnieuws/psp/extra/2009/kernrapport.pdf
Anton, Hella, Jeroen en Ludo, compliments voor jullie initiatief. Ik ben heel benieuwd naar de reactie, als deze er natuurlijk gaat komen.
goede brief!
@Hester Otter: aan deze houding zijn de kranten juist ten onder gegaan. Kwaliteitsjournalistiek is niet voorbehouden aan verliesgevende kranten met een publieke functie, het is commercieel juist zeer levensvatbaar.
Het is arrogant om te denken dat 8 miljoen van Plasterk de online innovatie kan stimuleren. Een gefaald model moet je niet steunen met subsidie, maar zichzelf laten opheffen zodat er ruimte komt voor vernieuwing. Zoals de briefschrijvers terecht opmerken vindt online innovatie ruimschoots voldoende plaats, maar nadrukkelijk niet bij de Nederlandse dagbladen.
Goede brief; bravo, maar toch drie opmerkingen:
a) 8 miljoen is een doekje voor het bloeden, als de politiek zo graag wil stimuleren dan graag echte bedragen voor echte structurele maatregelen.
b) als die acht miljoen of meer beschikbaar komen dan wel zo consequent dat de gehele industrie daarvan kan profiteren, dus ook nieuws media die zich niet hebben vastgelegd in redactiestatuten, Journalisten CAO’s en alleen print. Ook de bloggers, gratis kranten, huis-aan-huis-bladen, hyves-groepen, kabelkranten, commerciële televisie (de publieke omreopen uiteraard uitgezonderd, die eten al uit de staatsruif!), nieuws/foto-archieven, etc.
c) maar beter zou zijn dat de media industrie vrolijk bedankt voor de overheidsinvloed want (1) het geld is niet nodig, er is nog nooit zo’n gedifferentieerd aanbod van nieuws en publieke discussie geweest als nu (deze blog is daar een levend voorbeeld van) en de overheid hoort zich principieel niet te mengen in de organisatie, richting, discussie en verschijningsvormen van de nieuwsvoorziening en in het verlengde daarvan de (politieke) maatschappelijke meningsvorming.
Deze elementen zouden wat mij betreft aan de open brief kunnen worden toegevoegd.
Voor de liefhebbers: How Newspapers Tried to Invent the Web: http://slate.com/id/2207912
“The industry has understood from the advent of AM radio in the 1920s that technology would eventually be its undoing and has always behaved accordingly”.
Het book vindt je hier: http://tinyurl.com/984ddy
Amerikaans onderzoek heeft uitgewezen dat er onder de dertig geen interesse is voor een papieren krant. Tel daar rustig tien jaar bij op voor Europa. Niemand gaat voor het laatste nieuws om 13:00 uur de ochtendkrant nog eens opslaan. Zodra het ‘wondermiddel’: hoe maak ik Internetnieuws rendabel is gevonden kunnen papieren uitgaven naar drie uitgaven per week en de PO met alleen Max verder. Op iedere Windows PC zit Windows Moviemaker, ik heb DV camera’s en een perskaart- meer is er niet nodig.
Het gaat inderdaad niet geweldig (integendeel) met de oplages van kranten, maar toch is het volgens mij essentieel dat een podium blijft bestaan waar mensen weten dat er ruimte is voor hoor en wederhoor, waar zoveel mogelijk feiten worden gecontroleerd.
Of moeten we tevreden zijn met het gegeven dat iedereen z’n mening mag spuien? Ik ben ervan overtuigd dat kennis waarde heeft. Met kennis bedoel ik het kennen van achtergronden, analyses kunnen maken, essentiële partijen kunnen benaderen om een evenwichtige schets te kunnen maken. En ook al neemt het aantal lezers af, dat neemt niet weg dat een krant kostbaar is – in meer opzichten dan alleen financieel. Van waarde voor de samenleving, om het maar eens zo te stellen.
Het is net als bij het opvoeden van kinderen: weinig kinderen staan te popelen om bijvoorbeeld geschiedenis te leren, maar toch weten we dat het belangrijk voor hun ontwikkeling is. Dat zou ook zo voor mensen moeten gelden die niet zijn opgegroeid met kranten. Soms moet je léren jezelf verder te ontwikkelen en je in te spannen om materie -de wereld om je heen- te begrijpen. Ik ben overigens niet van mening dat andere internetbronnen overbodig zijn. Internet en printmedia sluiten elkaar niet uit.
De vraag die ik nieuwsgierig vind is, wat internet betreft: Je kunt je alleen focussen op hap-snap berichten op het internet, maar wie en welke bron biedt de analyses? En kun je daar deskundigheid of enige onafhankelijkheid van verwachten?
En de vraag die eerder opdoemde: Kun je nog een publieke functie claimen als je dadelijk nog maar een handvol lezers overhebt? In de geschiedenis zijn er voorbeelden genoeg waar een handvol lezers een wereld van verschil konden maken.
Overigens: waarom ik koos voor ‘de vloer aanvegen’: in het stuk staan alleen de mislukkingen van de printmedia en dat is naar mijn mening te ongenuanceerd.
@Hester The medium is not the method. Analyses bestaan toch niet louter omdat ze op papier worden afgedrukt?
@ Anton (en Hester): analyses bestaan inderdaad niet louter op papier, maar dat is geloof ik niet het punt dat Hester wil maken. Zij geeft aan dat een veranderende rol van het medium krant wellicht ook een mogelijkheid is om te overleven en daar kan ik wel in mee gaan.
Daarnaast is van belang te bedenken waarvoor een informatieconsument wil betalen: niet meer voor nieuws (zeker als dat geleverd wordt in het nu.nl format: kort, feitelijk en veelal als licht bewerkt persbericht waarbij men kan ‘koppensnellen’), misschien wel voor achtergrond, analyse e.d. Het medium is inderdaad niet van belang, maar het is natuurlijk niet zo dat opeens alles per se digitaal of online moet zijn (een mix misschien, afhankelijk van wat de gebruiker graag wil…?).
De Volkskrant zojuist: “Elco Brinkman wordt de voorzitter van de adviescommissie die hulp aan de kranten gaat onderzoeken. Dat heeft mediaminister Plasterk maandag bekend gemaakt.
Elco Brinkman (ANP) Brinkman (59), voorzitter van Bouwend Nederland en oud-minister van cultuur, moet onder meer bekijken hoe informatie van kranten op internet beschermd kan worden en hoe kranten geld kunnen verdienen met internet. Ook wordt de positie bekeken van kranten die in buitenlandse handen zijn, zoals die van uitgever Wegener, dat eigendom is van het Britse Mecom. De kranten hebben te kampen met een teruglopend aantal abonnees en met minder advertenties.
De commissie bestaat verder uit Yvonne Zonderop, voormalig adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant, hoofdredacteur Rimmer Mulder van de Leeuwarder Courant, hoofdredacteur Bart Brouwers van de gratis krant Spits, scheidend VPRO-directeur Peter Schurs, Paul Molenaar (oud-Sanoma en Ilse Media) en Inge Brakman, de baas van het Commissariaat voor de Media.”
Ja, het is nog maar de vraag of zo'n vastgemetselde commissie iets zal kunnen ontdekken dat op innovatie lijkt. De Minister heeft mijn zedgen maar hij had beter kunnen kiezen voor commissieleden met wat minder klinkende namen en wat meer modder aan de voeten.
Het probleem met de hedendaagse pers zit hem in de zelfgekozen gelijkschakeling. Alle journalisten en redacteuren rennen achter hetzelfde nieuws aan en dus maakt het niets meer uit waar je je informatie vandaan haalt (in grote lijnen, maar alleen maar een klein deel van het lezerspubliek let op de kleine lijnen) .
Wat er aan de hand is, is het gebrek ana durf van de media om stelling te nemen.. Het voordeel van de verzuilde periode was dat media een standpunt innamen dat herkenbaar was voor het lezersvolk. Wie goed oplet, weet dat ook in onze samenleving zuilen bestaan alleen kost het wat meer moeite om ze een naam te geven en ze af te bakenen. Het zou goed zijn als de media, die de spiegel van de samenleving horen te zijn, op zoek gingen naar die grenzen en contouren en een stroming in de samenleving kozen waarbij ze zich thuisvoelden. Dat zou ze veel herkenbaarder maken en meer maatschappelijke verworteling geven.
Dat de nieuwe media roet in het eten gooien is duidelijk. Ze maken het mogelijk om a-journalistieke journalistiek te bedrijven. Ongecontroleerde berichten rollen over het beeldscherm alsof er een pak Edet opengaat. Bovendien wordt er weinig moeite gedaan om achtergronden te geven. Het argument dat internet zich niet leent voor diepgaande verhalen is achterhaald en onwaar. Bovendien geeft het geen reden om dan maar klinkklare onzin of halve waarheden te verkondigen.
Kortom: de innovatie zal moeten komen van ondernemende journalisten en redacteuren die een standpunt durven in te nemen, de fictie van de objectiviteit laten varen en doorwrochte stukken samenstellen. Op die manier valt het publiek te prikkelen en te interesseren. mensen willen wel degelijk informatie hebben en goede informatie ook. Jammer genoeg heerst er al jarenlang een cliché idee dat mensen nergens in zijn geinteresseerd en dat alles te moeilijk en te saai is. Wie is toch ooit met die flauwekulboodschap begonnen? Ik weet het, ze komt voort uit verkeerde analyses van op zichzelf goed geconstrueerde rapporten. Aan de daaruit voortgekomen clichéverhalen moeten we heel snel een eind maken.
Nee, dan de Fransen…
Vandaag op Volkskrant.nl
'De Franse overheid trekt de komende drie jaar zeshonderd miljoen euro uit om de media te steunen. Dat bedrag komt bovenop de 168 miljoen euro staatssteun die de pers nu al jaarlijks ontvangt. Meest in het oog springende maatregel is het gratis abonnement voor achttienjarigen, te betalen door zowel krantenuitgevers als overheid. '
bron: http://www.volkskrant.nl/multimedia/article113775...
Gratis? Wat gratis is, is waardeloos!
Een mooie brief en een interessante illustratie hoe taai ontwikkelen en mee gaan met de nieuwste techniek is. Twintig jaar geleden gaf ik journalisten, management en directie van Sijthoof Pers al de boodschap dat ze het in toekomst heel moeilijk zouden krijgen. Inmiddels bijna ingehaald door de elektronica, zweerde men toen bij drukinkt aan de vingers en papierlucht in je neus, daar ging het om voor het Nederlandse publiek. Veel jonge mensen om mij heen weten niet eens wat een krant is, okay dat is wat gecharceerd, maar zo voelt het wel.
Of er een nieuw soort journalisten nodig is geloof ik niet. Ook journalisten zijn gewone mensen, een beetje eigenwijs maar beschikkend over hetzelfde vermogen om mee te veranderen als 'iedereen'. Wat mij indertijd opviel bij de krant was de tweespalt in het bedrijf tussen de journalisten en alle andere mensen die er werkten. Die anderen hadden er in ieder geval geen verstand van. De journalisten leefden een beetje vanuit hun ivoren torentje en zijn door de jaren heen gered door de advertentieverkoop. En die advertentieverkoop wordt door het internet steeds verder verdund. Ofwel de kranten staat het water tot aan de lippen.
Ik denk niet dat de bui overdrijft, maar wel dat kranten blijven. Alleen zal men iets aan het imago moeten doen.
Zelf vind ik een krant een prettig medium, hoewel de ouderwetse krant met die groten bladen, nog steeds niet echt uitnodigen om vast te houden. Het kleine formaat, zoals van het Parool, was een goede stap in de richting. Er zal nog meer moeten gebeuren.
Zaterdagochtend lekker met je krantje, het leifst twee en een bakkie koffie is gewoon heerlijk. Waarom zie ik zulke reclame niet op de TV, i.p.v. al die oproepen om geld te geven voor zielige en arme mensen ergens in de wereld. Mensen die al een eeuwen door ons worden uitgebuit en arm worden gehouden. Maar goed dat is een andere discussie, maar kennelijk hier niet los van te zien.