De noodzaak van innovatie

by Rick van Dijk on 18/09/2008 · 8 comments

Op 11 september vond in Nieuwspoort een debat plaats over kwaliteit in de journalistiek. Een onderwerp dat alle kanten op kan glibberen, maar gelukkig hield Ben Knapen een goede inleiding waarin hij wees op het belang van (journalistieke) innovatie om kwaliteitsjournalistiek – door hem gedefinieerd als reporting in de klassieke zin van het woord: het achterhalen van feiten in plaats van alleen daarop te reageren zoals veel op internet gebeurt – te kunnen behouden.

Nu gaat het mij niet zozeer om de definitie van kwaliteitsjournalistiek, maar wel om de constatering dat reporting iets is waarmee je je als krant of nieuwssite (of voor welk ander platform je ook kiest) kunt onderscheiden van anderen. Waarom zou je als krant hetzelfde nieuws willen brengen als alle anderen?

Dat gebeurt nog steeds en gaat eigenlijk uit van de gedachte dat je met één product zoveel mogelijk lezers zou willen bedienen. Dat is volgens de kritische Amerikaanse media-expert Vin Crosbie een overblijfsel uit de tijd dat de drukpers het belangrijkste middel was om nieuws en informatie te verspreiden (zijn artikel is aan de lange kant maar zeer de moeite waard, zoals ook blijkt uit de reactie ‘Dude, your basic premise may be on track, but way too much extraneous #@&^ to digest. I’m not an editor, but tighten it up. We get it.’).

Inmiddels is niet alleen de techniek voortgeschreden, maar is ook het gedrag van de mediaconsument veranderd en maakt hij zelf wel uit op welk moment van de dag en waarvandaan hij het nieuws haalt. Waarom zou hij enkele honderden euro’s per jaar betalen om het nieuws uit één krant te kunnen halen (en dat bovendien grotendeels elders voor niks is te krijgen)? Hij is waarschijnlijk best bereid voor nieuws te betalen, maar dan wel graag op de manier aangeleverd die hem het beste uitkomt.

Terwijl de wereld verandert, klampen uitgevers zich vast aan bewezen (business)modellen en in plaats van echt iets nieuws te proberen wordt getracht de winst op peil te houden (of zelfs te verhogen) door het samenvoegen van titels en redacties (en met het plaatsen van video’s op de site, het omarmen van burgerjournalistiek en het deelnemen in niet-persbedrijven als doekjes voor het bloeden).

Iedereen had een jaar gelden de mond vol van de long tail, maar heeft u al een experiment met nieuwsartikelen gezien dat uitgaat van dat principe? Is er al een iTunes voor nieuws beschikbaar? Ik zeg niet dat het die kant op moet gaan. Wel wil ik er voor pleiten dat er geëxperimenteerd wordt met nieuwe concepten en dat (pers)bedrijven daar in eerste instantie zelf geld voor vrij maken, desnoods –zoals Henk Blanken suggereerde in het debat in Nieuwspoort- door een deel van de middelen die vrij komen uit een reorganisatie daarvoor te bestemmen of door geen dividend aan aandeelhouders uit te keren (suggestie Ben Knapen).

Er zijn legio bedrijfstakken waar structureel een deel van de middelen gebruikt wordt voor R&D. Bij de persbedrijfstak zit dat niet in de genen, maar die omslag is wel noodzakelijk zodat de journalistieke functie, een noodzakelijk voorwaarde voor een democratische samenleving, behouden blijft.

{ 7 comments… read them below or add one }

Richard Kranendonk September 19, 2008 at 15:35

Leuke post. Er zitten wat parallellen in met mijn post van 15 sept. De verwijzing naar Long Tail opent perspectieven.

Ook Stan Zimmerman (Pelican Press) wijst in de september 2008 editie van The Convergence Newsletter op de noodzaak tot innovatie. Enkele citaten:

“I watched radio news die in the United States. Now I’m watching daily newspapers die. It’s evolution. The idea is to stay ahead of the curve, not lament the curve. Journalism is not the problem; people will always want stories. Publishers and station managers need to determine where to profitably put them.”

“The issue with convergence isn’t journalism. It’s how to make journalism pay for itself in this Internet age. [...] find out where the ad dollars are going. And put journalism there.”

Reply

Jeroen Jonker Roelants September 20, 2008 at 08:54

Rick, mooi stuk. Inderdaad parallellen met het schermen-verhaal van Richard.

Zou je heel kort door de bocht mogen concluderen: laat de ANP’s het ‘standaard’ nieuws produceren en distribueren – via Google News bijvoorbeeld – en laat de overige nieuwsmedia hun eigen verhalen maken?

En Rick: welkom op RethinkingMedia!

Reply

Onno September 20, 2008 at 16:58

Is een site alsbloglog.nl of in mindere mate marketingfacts.nl niet een voorbeeld van een long tail voor nieuwsartikelen? beide hebben een business model dat niet primair uit gaat van het genereren van content, maar het organiseren daarvan.

Reply

Ludo de Boo September 21, 2008 at 12:07

Onlangs las ik het boek ‘Michels, Cruijff en het Gouden Ajax’. Over de opkomst, triomfen en ondergang van een successteam begin jaren zestig tot en met de begin jaren zeventig. Fraai boek, maar dit geheel terzijde. Er stond een mooie alinea in die aansluit op de vraag die Rick van Dijk stelt: ‘Waarom zou je als krant hetzelfde nieuws willen brengen als alle anderen?’

Dat rethinking media -gelukkig- van alle tijden is, wordt fraai beschreven in deze alinea van het boek.

Komt-ie.

,,De Tijd (toenmalig dagblad, -LdB) staat in de jaren zestig aan de basis van een revolutie in de sportverslaggeving: het citeren van de sporters. Tegenwoordig weten we niet beter dan dat de spelers naar hun verhaal wordt gevraagd. Begin jaren zestig wordt daar nog anders over gedacht: voetballers vermaken het publiek met hun benen en hun hoofd. Van ‘het spelletje’ hebben ze geen verstand. (…) Je hoeft ze dus niet naar hun mening te vragen; tekst hebben ze toch niet. (…)
De verslaggevers van De Tijd zien de televisie niet als een concurrent, maar als een bevrijding. Als eersten in Nederland beseffen ze dat de samenvatting van de belangrijkste wedstrijden die iedere zondagavond worden uitgezonden het krantenverslag van die wedstrijden overbodig maakt.(…) Wat op maandag nog wel -juist wel- door hem kan worden verteld, is de analyse van en het drama achter de wedstrijd.”

Zijn er al schrijvende journalisten die de komst van online media als ‘een bevrijding’ zien voor hun publicaties op papier? Ik hoop het.

Reply

Jeroen Jonker Roelants September 21, 2008 at 16:19

Mooie analogie Ludo.

En als ik gisteren meer azijn over de sla had gedaan, had ik daar nog aan toegevoegd:”En hoe het met De Tijd is afgelopen, weten we inmiddels” ;)

Reply

Rick van Dijk September 21, 2008 at 21:23

@Richard: Het ‘probleem’ van het met journalistiek geld verdienen op internet houdt me al een tijdje bezig. Het gevoel dat de ‘oplossing’ ergens in de long tail gevonden moet worden ook. En wat die parellellen betreft: Great minds think alike ;-)
@Jeroen: Het overlaten van het algemene nieuws aan de persdiensten is slechts een deel van de ‘oplossing’. Het gaat ook om verdere specialisatie aan de redactiekant en het ontbundelen van de krant aan de uitgeefkant, zodat je als lezer makkelijker zelf je mediamenu kunt samenstellen.
@Onno: Je hebt wel een belangrijk verschil te pakken, maar ik heb niet het gevoel dat het de kern is. Het produceren en organiseren zijn zaken die naast elkaar kunnen worden gedaan. Het probleem is wellicht dat het te weinig naast elkaar wordt gedaan. Iets om over door te denken.
@Ludo: Mooie analogie inderdaad. Je ziet vaker dat als een nieuw medium opkomt, het het oude medium deels of soms geheel vervangt, waarbij het oude medium wel kan blijven bestaan maar dan een andere rol krijgt.

Reply

Dick H. Ahles November 19, 2008 at 00:27

@Rick, ik had jouw artikel niet eerder gezien, en ik wil op een paar zaken reageren. Long tail is er op Internet op nieuwsgebied volop: sites die voor een klein publiek zeer in de diepte een heel klein gebiedje bestrijkt; in de US meer dan in Nederland. Maar de “gevestigde” uitgevers hebben daar nog niets gepresteerd. Wanneer de dagbladen al hun journalisten zou aansporen en aanmoedigen zelf een onderwerp te kiezen waarover ze zelf bloggen en de Social Media in gaan, dan gaan die long tail nieuwsblogs vanzelf ontstaan, want neem maar aan dat alle journalisten hun eigen specialiteiten en interesses hebben.
Ik bedenk mij nog iets anders: ik ben vanaf 1976 onderdeel van de klassieke uitgeverij (Boeken, encyclopedieen, dagbladen, Gouden Gids). Ik heb veel uitgeverijen en concerns zenuwachtig en met veel geld zien storten op wat we steeds Nieuwe media noemden: viditel, interactieve teletext, PC-programma’s, CD-roms, CDI, kabelkranten, online databanken. Alles wat ze deden mislukte, maar de angst de grote slag te missen was zeer dominant.
Toen kwam internet en het leek wel of ze moei waren, of het afdeden met “weer zo’n hype”; en prompt hebben ze de slag gemist.
Het kan ook zijn dat concerns, waarin de meeste uitgevers toch zijn verenigd, doodeenvoudig niet het vermogen hebben echt iets fundamenteel voor elkaar te krijgen. Besluitvormingsstructuur, financiele doelstellingen, gebrek aan leiderschapskwaliteit (en creativiteit) op alle niveau’s, lijken wel een kenmerk van conclomeraten. De nieuwe dingen komen lijkt wel steeds uit de garages en de zolderkamertjes.
De baanbrekende nieuwsmedia komen dus echt wel, want zelfs CAO’s, de KPI’s, de overlegcultuur, de auteurswet en het gebrek aan geld bij innovators zal dat niet weten te frustreren.

Reply

Leave a Comment

Previous post:

Next post: